Resultaten

De economische malaise gaat niet ongemerkt voorbij aan de MKB-
ondernemer. Wij krijgen regelmatig de vraag of de fiscale pensioenverplichting
niet wat lager kan. Met name de actuariële supertanker speelt de, intussen niet
meer zo goed renderende, BV parten. Daarmee wordt de actuariële oprenting van
de pensioenvoorziening voor de opgebouwde pensioenaanspraken bedoeld. Die
oprenting gaat altijd door, ook als de pensioenopbouw is gestopt. De reden om de
pensioenverplichting lager te waarderen dan op het maximale fiscale niveau, heeft
zowel rationele als emotionele kanten. Ter voorkoming van verdampende verliezen
en een beter ogende fiscale balanspresentatie richting stakeholders. Inmiddels
zullen deze stakeholders ook al wel op de hoogte zijn van het verschil tussen de
fiscale pensioenverplichting en de bedrijfseconomische pensioenverplichting zodat
dit struisvogelargument steeds minder hout zal snijden.

Met ingang van 2012 was nieuwe toegang tot
de levensloopregeling al geblokkeerd. Alleen per 31-12-2011
bestaande deelnemers met een saldo van € 3.000,– of meer,
konden gebruik blijven maken van de levensloopfaciliteit
op grond van een zeer ruime overgangsregeling. Deze
overgangsregeling is met ingang van 2013 sterk ingeperkt. Per
einde 2021 bestaat de levensloopfaciliteit niet meer en wordt
het dan aanwezige saldo tot het box-I inkomen gerekend. Een
strop voor de DGA’s die met de levensloop dachten alsnog
een prépensioen te realiseren. Het opgebouwde saldo van
maximaal 210% van het salaris zou dan immers vanaf 62 jaar
tot aan de 65-jarige leeftijd worden uitgekeerd.

Een stamrecht is een recht c.q. aanspraak op periodieke uitkeringen. Het begrip ‘periodieke uitkeringen’ komt voor in de Wet IB 2001 en de Wet LB 1964. De inhoud van het begrip is voor beide wetten identiek. Periodieke uitkeringen zijn een reeks van uitkeringen waarbij sprake is van een bepaalde onzekerheid. In het kader van pensioen, goudenhanddrukstamrechten en lijfrenten vormt het overlijdensrisico c.q. de sterftekans de onzekerheid. De sterftekans dient minimaal 0,94% te zijn (arrest Hoge Raad, 30 oktober 1991, nr. 27 215). Dit betekent dat er minimaal een kans van 0,94% moet zijn dat de reeks van uitkeringen ten einde komt door het overlijden van de gerechtigde. In concreto komt dit erop neer dat gedurende de uitkeringsperiode de verzekerde of beide verzekerden minimaal een kans van 0,94% moeten hebben om te overlijden.

Belastingplan 2012 biedt goed nieuws! De levensloopregeling wordt met ingang van 2012 afgeschaft. Opgeruimd staat netjes. Minder leuk voor werknemers (ook die met een bescheiden salaris) is de afschaffing van de spaarloonregeling, eveneens met ingang van 2012. Een nieuw fiscaal speeltje van onze beleidsmakende politici gaat beide regelingen vanaf 2013 vervangen: het vitaliteitssparen

De invoering van de Wet fiscale behandeling van pensioenen in 1999 bracht een aantal mooie flexibiliseringselementen met zich mee: vervroegen en uitstellen van de pensioendatum, variabiliseren van pensioenuitkeringen, uitruilen van ouderdoms- en partnerpensioen etc. De bedoeling was om tegemoet te komen aan de behoeften van individuele deelnemers aan pensioenregelingen. Dit was de uitdrukkelijke wens van de wetgever. De belastingdienst (lees het herengezelschap van het Centraal Aanspreekpunt Pensioen CAP) probeert al jarenlang de flexibilisering om zeep te helpen door allerlei ingewikkelde voorwaarden te stellen die gestoeld zijn op vergezochte fiscaaljuridische redeneringen. Vooral bij uitstel en vervroegen van de pensioendatum frustreert de belastingdienst een fatsoenlijke inkomensplanning. Er komt echter steeds meer maatschappelijke weerstand tegen deze starre opstelling van de belastingdienst. De inhoud van de besluiten van 9 september 2010 en van 30 augustus jl. inzake uitstellen en vervroegen duiden erop op dat de fiscus langzaam aan begint in te binden.

Salarisstijgingen in de laatste vijf jaar voor de pensioendatum, voor zover deze niet het gevolg zijn van gangbare functiewijzigingen of gangbare leeftijdsperiodieken, mogen in een eindloonregeling in beperkte mate tot het pensioengevend loon worden gerekend. Deze beperking houdt in dat salarisstijgingen slechts tot 2% boven de gemiddelde loonindex voor CAO-lonen zijn toegestaan. Dit staat sinds 1 juni 1999 (invoering Witteveen-wetgeving) in art. 10b lid 1 Uitv.besl. LB 1965. De vraag is hoe met de vijfjaarstermijn moet worden omgegaan bij uitstel van de pensioendatum. Zoals verwacht probeert de fiscus de termijn dan op te rekken. Maar eerst besteden we aandacht aan een recente uitspraak.

Weer een gekke casus. Een vrouw verricht in de periode 2000-2004 als secretaris werkzaamheden voor een stichting. Op de verkregen vergoedingen wordt loonbelasting ingehouden. In 2003 is sprake van een toe te kennen pensioen en worden er reeds offertes opgevraagd bij een verzekeraar. In september 2003 wordt een stellig voornemen tot pensioen vastgelegd in de notulen van de bestuursvergadering van de stichting. Daarbij worden een aantal financiële randvoorwaarden gesteld. In maart 2004 wordt het definitieve bestuursbesluit tot toekenning van pensioen genomen. In dat jaar komen de polissen tot stand en wordt een pensioenpremie van ca. € 700.000 betaald. De inspecteur belast deze premie in 2009 met een navorderingsaanslag over het jaar 2004. Tijdens de procedure voor de rechter komt vast te staan dat geen sprake was een loondienstverband en dat de vergoedingen, waaronder de pensioenpremie, moeten worden aangemerkt als resultaat uit overige werkzaamheden. In geschil is of de pensioenpremie in jaar 2003 of 2004 moet worden belast. Rechtbank Haarlem oordeelt dat de pensioenpremie aan jaar 2004 moet worden toegerekend omdat in dat jaar de pensioentoezegging daadwerkelijk tot stand komt. Aan het feit dat in 2003 in de jaarrekening over 2002 reeds een schuld t.a.v. pensioen is opgenomen wordt door de rechtbank geen waarde gehecht (Rb Haarlem 12 juli 2011, nrs. AWB 10/5276 en 10/5277). 

Er is een nieuw besluit verschenen over beschikbarepremieregelingen (besluit van 23 oktober 2007, nr. CPP2007/552M). Behalve beschikbarepremieregeling komen in dit besluit ook aan de orde: kapitaalovereenkomsten (streefregelingen) en intrekking van de mogelijkheid van pensioen in beleggingseenheden.